Het behoeft nauwelijks uitleg: een goede samenwerkingsrelatie tussen leraar, ouders en kind – de ‘gouden driehoek’ – is van groot belang voor de ontwikkeling van kinderen. Een goede samenwerking tussen leraren en ouders blijkt echter geen sinecure. Niet voor niets leent het onderwerp zich goed voor satire – zoals bijvoorbeeld de serie De Luizenmoeder – waarbij het ongemak het grootst lijkt wanneer ouders een andere achtergrond hebben dan de leerkracht. Juist als de verschillen tussen school en thuis groter zijn, is de afstemming tussen deze beide leefwerelden voor kinderen extra belangrijk. Bij leraren leidt dit ongemak in de samenwerking met ouders met andere achtergronden niet zelden tot frustratie. Ook lopen leraren met vragen rond, zoals over hoe om te gaan met meertaligheid. De aanpak Thuis in Taal is bedoeld om leraren en pedagogisch medewerkers op weg te helpen met de samenwerking met ouders door oplossingen te zoeken.

Doelgroep VVE

Juist kinderen uit (zeer) laagopgeleide, veelal laaggeletterde en/of meertalige gezinnen zijn geholpen bij een goede samenwerking tussen school en thuis. Vooral als daarbij aandacht is voor de mondelinge taalontwikkeling van het kind, waarmee de basis wordt gelegd voor de taalontwikkeling en geletterdheid. Ouders kunnen bij jonge kinderen een grote, positieve invloed hebben op de taalontwikkeling van hun kind. Onderzoek toont echter aan dat veel kinderen in deze gezinnen minder taal aangeboden krijgen en er minder taalactiviteiten plaatsvinden (zie ook het boekje Taal begint thuis). De VVE is precies bedoeld voor die kinderen en ouders met deze kenmerken. Toch blijken we nog relatief weinig te weten over hoe we juist deze doelgroep ouders – die deze ondersteuning het meeste nodig heeft – effectief kunnen ondersteunen.

Beproefde handvatten

Het promotieonderzoek Thuis in Taal levert beproefde handvatten op over wat werkt om de samenwerking met (doelgroep) ouders in de VVE te versterken en als leraar bij te dragen aan een taalrijke omgeving voor jonge kinderen. Deze handvatten zijn samengevat in zeven stappen. Hoewel de meeste leraren dolgraag direct aan de slag willen gaan met stap 7 – het uitbreiden van de taal van kinderen door ouders – blijkt het werkzamer om stap voor stap te werken aan de benodigde randvoorwaarden (Zie handreiking Thuis in Taal in Zeven Stappen voor meer uitleg).

Wekelijkse ouder-kind activiteit

De wekelijkse ouder-kind activiteit voor alle ouders (stap 4) is het hart van de aanpak Thuis in Taal. Het geheim van een succesvolle activiteit is de zorg voor een lage drempel voor juist de ouders met de minste opleiding en taalvaardigheid. De leraar biedt ouder en kind handvatten om met elkaar in gesprek te gaan. Indien kind en ouder een andere moedertaal spreken, dan blijkt het werkzaam hen te stimuleren hun voorkeurstaal te gebruiken. Zo krijgen kind en ouder de meeste houvast om het gesprek aan te gaan (zie ook de handreiking Blij(f) praten! voor meer informatie).

Verbinding

Helaas bestaat er niet zoiets als een kant-en-klaar pakketje. De samenwerking met ouders is maatwerk.  Leraren kunnen dit echter niet alleen realiseren. Zij hebben faciliteiten nodig, zoals collega’s als sparringpartners, tijd voor gedegen voorbereiding, betekenisvolle reflectieactiviteiten en coaching op de werkvloer. Maar denk ook aan materialen in de groep, zoals stoelen voor ouders. Bovenal hebben leraren verbinding nodig met hun collega’s die met dezelfde gedachten willen bijdragen aan hetzelfde doel, zoals collega’s in andere groepen en medewerkers ouderbetrokkenheid. Directie en andere leidinggevenden, intern begeleiders, bestuurders en beleidsmakers kunnen een sleutelrol vervullen om deze verbindingen op schoolniveau en tussen scholen te maken. Ook partners van de school, zoals bibliotheken en VoorleesExpress kunnen bijdragen door het (voor)lezen te helpen introduceren bij ouders en kinderen. En ook opleidingen (Pabo, AD Pedagogisch Educatief Professional, Social Work) kunnen meer bijdragen door de samenwerking tussen leraar, ouders en kinderen te versterken en studenten hiertoe beter toe te rusten. Deze verbindingen kosten niets, maar dragen bij aan de gewenste samenwerking met ouders en het plezier van leraren!

Hopelijk raak jij geïnspireerd om de samenwerking met ouders verder vorm te geven. De zeven stappen van de aanpak Thuis in Taal helpen je om eerste stappen te zetten en het plezier te ervaren. Veel plezier met de samenwerking met alle ouders en blij(f) verbinden!