Onderzoek Thuis in Taal
Aan de basis van de aanpak Thuis in Taal ligt ontwerpgericht onderzoek. De aanpak met de zeven stappen werd ontwikkeld tijdens het promotieonderzoek (2012-2019) van Martine van der Pluijm, lector aan Hogeschool Rotterdam. Daarin onderzocht zij hoe professionals beter kunnen samenwerken met alle ouders om gezamenlijk de taalontwikkeling van jonge kinderen te bevorderen
Op het moment dat kinderen op school starten zijn er grote verschillen te zien in de taalontwikkeling van kinderen. Het is belangrijk dat professionals aansluiten bij de basis die aanwezig is en dat vraagt om verdieping in de taalomgeving thuis. Er was nog niet veel bekend over het effect van interventies bij (zeer) laagopgeleide ouders. Wel wisten we al dat veel leerkrachten en pedagogisch medewerkers het lastig vinden om samen te werken met alle ouders. Daarnaast missen die professionals vaak de kennis om aan te sluiten bij de thuisomgeving. Nog lastiger is het als die ouders andere sociaaleconomische en culturele achtergronden hebben. Dit vraagt om een andere professionele houding en een lerende cultuur binnen een organisatie.
Het onderzoek
Het onderzoek resulteerde in een aanpak in zeven stappen die bewezen effectief zijn. Die stappen helpen leraren en pedagogisch professionals partnerschapsrelaties aan te gaan met ouders om samen met hen de taalontwikkeling van kinderen te stimuleren. In het daaropvolgende driejarig praktijkonderzoek (2017-2020) heeft Martine in de praktijk van de Rotterdamse Peuterschool van Peuter & Co en verschillende basisscholen onderzocht hoe de aanpak op grotere schaal kan worden ingezet.
De leraar zelf is de belangrijkste succesfactor voor het resultaat. Als de leraar zich bewust is van de driehoeksrelatie met ouders en kinderen en bereid is te leren door ervaren en bijstellen, dán worden vorderingen zichtbaar.
Het is opvallend dat leraren ook meer plezier ervaren in samenwerken met ouders. De ouders blijken de relatie met school meer te gaan waarderen en ze nemen vaker deel aan de wekelijkse ouder-kindactiviteiten. Alle ouders, dus niet alleen de minder opgeleide, gingen thuis meer taalactiviteiten doen.
Thuisondersteuning
Tussen 2020 en 2024 deed Martine vanuit Hogeschool Rotterdam en Erasmus Universiteit met diverse partners een vervolgonderzoek (2020-2024) in het project MAATWERK. De vraag was of en hoe thuisondersteuning de aanpak Thuis in Taal kan versterken. Hiervoor zijn mooie aanknopingspunten gevonden die zijn beschreven in de handleiding Verbinden met ouders thuis.
Lees meer over de onderzoeken van Martine van der Pluijm op de website van de Hogeschool Rotterdam.
Borgen van de aanpak
Om het samenwerken met ouders in het belang van de taalontwikkeling duurzaam te beleggen binnen organisaties, wordt zowel in Rotterdam als in de rest van het land onderzocht hoe dit geborgd kan worden met leerteams onder leiding van een Ouder-Kind Coördinator. Voor deze rol is inmiddels ook een post-hbo opleiding ontwikkeld die vanaf september 2026 aan Hogeschool Rotterdam wordt verzorgd, maar ook incompany wordt aangeboden door Actief Ouderschap.